De tweede wereldoorlog
We komen aan in 1940 Rotterdam zit op dat moment midden in de oorlog. Een groot deel van de Rotterdamse binnenstad is op 14 mei 1940 verwoest door het bombardement, zo ook de Mauritsstraat.
Zoals te zien op de foto's is er niet heel veel over van de Mauritsstraat, toch verhuisd Joris niet direct na het bombardement. Op zijn persoonskaart is te zien dat hij pas op 13 augustus 1940 naar de Boschpolderstraat 15b verhuisd.
Dat is dus ongeveer 2 maanden ná het bombardement.
Het kan dus goed zijn, dat zijn huis wellicht niet / minder zwaar getroffen was en dat later pas besloten is dat het niet veilig was om hier te blijven wonen.
Joris hertrouwt vervolgens op 13 augustus 1941 met Cornelia Ooms, exact een jaar nadat hij in de Boschpolderstraat is komen wonen.
Rotterdam zit nog steeds midden in de oorlog, die pas in 1945 zal gaan stoppen.
Tewerkgesteld
En dan doen we een bizarre ontdekking, Joris wordt op 29 mei 1942 te werkgesteld in Duitsland, te Kassel, hij moet daar werken voor het bedrijf Henschel & Sohn G.M.B.H. Kassel.
Hij staat daar geregistreerd als “Zivilarbeiter” - Burgerpersoneel en was werkzaam tot 31 december 1943
Henschel & Sohn was een groots Duits machinebouw- en wapenbedrijf .
In Kassel werden onder andere locomotieven, machines, vrachtwagens en militair materieel geproduceerd.
Tijdens de oorlog werd de fabriek steeds sterker voor de Duitse oorlogindustrie ingezet.
Vanaf 1942 werd bij Henschel in Kassel de Tiger I-Tank in serie geproduceert.
Werk III in Mitfeld was voornamelijk gericht op de assamblage van Tanks en de vervaardiging van onderdelen.
Daarnaast bleven andere Henschel-werken zich bezighouden met onder andere locomotieven, ketelbouw en machine onderdelen.
Ook komen we een dossier tegen waarin staat dat Joris op 28 januari 1943 verpleegd werd in het ziekenhuis van Kassel aan een fraktuur van 6 ribben en na de operatie terug wordt gebracht naar het kamp.
Door het grote te kort aan Duitse arbeidskrachten werden bij Henschel tijdens de oorlog ook veel buitenlandse arbeiders ingezet. Zij werden onder andere ingezet bij metaalbewerking, montage en andere werkzaamheden binnen de fabrieken.
Wat Joris precies binnen de fabrieken voor werkzaamheden deed, dat is niet bekend.
Wel weten we inmiddels dat Joris eerder het beroep van Ketelmaker voorbij zagen komen en er bij de fabriek een afdeling was voor ketelbouw.
Maar dit is vooralsnog nergens terug te vinden. En dus is de kans dat hij iets anders deed binnen de fabrieken nog steeds net zo groot.
Volgens de papieren keert Joris dus terug op 31 december 1943.
Nederland is vanaf dat moment nog in oorlog, de bevrijding van Rotterdam is pas op 05 mei 1945.
Joris keert terug naar de Boschpolderstraat 15b, waar zijn vrouw Cornelia op hem wacht.
Wanneer we Joris’ leven tijdens de oorlog volgen, dreigt een ander, minstens zo ingrijpend deel van zijn leven naar de achtergrond te verdwijnen. In 1935 verloor hij zijn eerste vrouw Johanna en bleven zijn kinderen achter in verschillende instellingen.
Inmiddels is het 1945. Tien jaar zijn verstreken sinds Johanna’s overlijden. Joris is teruggekeerd naar de Boschpolderstraat, waar zijn tweede vrouw Cornelia op hem wacht. Maar wat er in die tien jaar allemaal met hem is gebeurd, laat zien hoe ingrijpend zijn leven veranderd is.
Het einde van Joris’ verhaal
Met zijn terugkeer naar Rotterdam in 1945 komt er voorlopig een einde aan wat we over Joris’ leven kunnen reconstrueren. De oorlog ligt achter hem, maar zijn leven heeft in de jaren daarvoor grote veranderingen gekend. Hij verloor zijn eerste vrouw, raakte zijn kinderen kwijt aan verschillende instellingen, trouwde opnieuw en werd tijdens de oorlog tewerkgesteld in Duitsland.
Hoe hij de jaren na zijn terugkeer heeft beleefd, weten we niet precies. De archieven vertellen ons niet alles. Soms moeten we het doen met een adres, een datum of een enkele vermelding op een persoonskaart.
Wel weten we dat Joris uiteindelijk op 14 juni 1981 te Rotterdam is overleden. Daarmee eindigt de levensloop van een man wiens verhaal ons, stap voor stap, steeds iets meer heeft laten zien van een familiegeschiedenis die lang verborgen bleef.
Misschien is dat ook wel wat familieonderzoek zo bijzonder maakt. We kunnen niet ieder antwoord vinden en niet ieder stukje van het leven van onze voorouders invullen. Maar met ieder document komt iemand die ooit leefde een beetje dichterbij.
En zo eindigt voorlopig het verhaal van Joris van Beekum.
Maak jouw eigen website met JouwWeb