Van Rotterdam weer terug naar Delft

Gepubliceerd op 2 november 2026 om 15:51

Nu de vader van Joris, Pieter Cornelis, is overleden en Sara met 5 kinderen terug verhuisd naar Delft, zoomen we weer even in op het leven in Delft. Zij komen aan in Delft op 7 juni 1901 en wonen daar aan de Trompetstraat 47B en verhuizen later nog naar de Phoenixstraat 70 & 72. Zoals te zien is op een kaart uit het bevolkingsregister van Delft. 

Maar waar we eigenlijk op de tweede scan alweer zien staan dat ze terug zullen verhuizen naar Rotterdam op 25 juli 1905. 

Zien we ook op die tweede scan, een aantekening van overlijden bij Sara Pieternella. 
En ja hoor, na even zoeken in het archief van Delft komen we de overlijdensakte tegen.

Het zusje van Joris overlijd kort nadat zij in Delft terug kwamen, op 18 december 1902 is zij overleden. 

Joris is inmiddels bijna 10 jaar oud en heeft al bizar veel mee gemaakt in zijn nog maar jonge leven. Wat zou er nu nog kunnen gebeuren zou je denken, na alles wat hij al heeft doorstaan. 

Opnieuw naar Rotterdam

Joris woont inmiddels weer met zijn moeder en broers in Rotterdam en op 3 januari 1906 hertrouwd zijn moeder, niet heel raar voor een weduwe om in die tijd opnieuw te trouwen, maar met wie ze trouwt is wel opvallend. 

Joris van Beekum

en nee, uiteraard níét de Joris naar wie wij nu onderzoek doen. Maar de BROER van Pieter Cornelis. 

Dus, Joris zijn oom, is nu inmiddels ook zijn stiefvader, dat lijkt me best wat ingewikkeld als tiener, wanneer je in die situatie terecht komt. 

En ook hiervoor geldt, dat wanneer je eens écht goed inzoomt op de aktes en wat er nu daadwerkelijk allemaal is gebeurd, komen we wederom een heel bizar feitje tegen. 

ik citeer vanuit de akte:

"Bij koninklijk besluit van den achttienden november negentien honderd vijf nummer zes en veertig, is dispensatie verleend van het verbod, vervat in artikel acht en tachtig, nummer een, van het burgerlijk wetboek." 

Als we opzoeken wat deze wet precies betekend, houd dat in dat er geen huwelijken mochten zijn tussen personen die in de opgaande en nederdalende linie, hetzij door wettige, het zij door onwettige geboorte, of door aanhuwelijking; en in de zijdlinie tusschen broeder en zuster, wettige of onwettige.

Koningin Wilhelmina verleent dus toestemming. En Joris en Sara zijn nu man en vrouw. 

Rijksopvoedingsgesticht Alkmaar & Avereest 

Heel even lijkt het er rustig aan toe te gaan in het gezin, maar dan stuiten we op een registratie uit het bevolkingsregister.

Waarop te zien is dat Joris op 03 augustus 1910 vanuit Rotterdam verhuisd naar Alkmaar. Om precies te zijn naar het Rijksopvoedingsgesticht.

Waarom dit zo besloten is, leek in eerste instantie niet gemakkelijk te vinden te zijn, gezien alle vonnissen van ZuidHolland bij het National Archief zijn ondergebracht en je deze aktes daar moet inzien. 

Máár, door onderzoek later in dit verhaal, hebben we onverwachts tóch een antwoord op deze vraag gekregen. 

De politie in Gent te België heeft namelijk een dossier opgevraagd van Joris waarin zijn verleden met Justitie in Nederland werd uitgelegd.

Uit deze verklaring blijkt en ik citeer vanuit de brief: 

"Den 8 maart 1910 werd hij afgeschreven naar Alkmaar (Rijksopvoedingsgesticht), den 19 februari 1913 weder ingeschreven, komende van Avereest (Rijksopvoedingsgesticht)

------

Den 3 september 1909 werd te Schiedam proces-verbaal tegen hem opgemaakt terzake diefstal van gewichten;

Den 6 september 1909 door de 4e politie-afdeeling alhier terzake diefstal van 2 parapluies;

Den 25 september 1909 door de 4e politie-afdeeling alhier terzake verduistering van een rywiel;

En den 28 september 1909 door de 2e politie-afdeeling alhier terzake diefstal van gewichten.

Voor bovenstaande feiten werd hij dd. 19 oktober 1909 ter beschikking gesteld van de regering, zonder toepassing van eenig straf."

Het Rijksopvoedingsgesticht was bedoeld voor jongens die waren veroordeeld voor daden, “verricht zonder oordeel des onderscheids” en die ingevolge art 66. Van de code pénal door rechtbanken werden vrijgesproken. Maar voor wie opname in een verbeterhuis voor zeker een aantal jaren werd bevolen. Een goede terugkeer van de jongens in de maatschappij is het ideaal.

Zoals nu dus ook het geval blijkt te zijn bij Joris.

De heropvoeding geschied echter “met ijzeren vuist”. Het personeel bestaat voornamelijk uit oud-militairen. De jongens lopen er rond in blauwe gestichtspakjes en blauwe mutsen, het haar is gemillimeterd.

Wanneer Joris 18 jaar wordt, is hij eigenlijk “te oud” voor het Rijksoverheidsgesticht in Alkmaar, dit gesticht is namelijk alleen voor minderjarigen.

Daarom wordt hij op 02 juni 1911 overgeplaatst naar het Rijksopvoedingsgesticht Veldzicht in Avereest. Hier zit hij vervolgens tot 19 februari 1913,

in dit gesticht wordt hij opgeleid tot Schoen & Ketelmaker.

Terug naar Rotterdam

Joris is inmiddels 20 jaar wanneer hij wordt vrijgelaten uit het Rijksopvoedingsgesticht te Avereest en gaat weer bij zijn moeder en stiefvader wonen in Rotterdam. 

Wát een bizarre wending in dit verhaal! Zou het dan nu rustig blijven rondom Joris?

Maak jouw eigen website met JouwWeb